Raby's Native

Paard is op vijfjarige leeftijd teruggetrokken uit de rensport vanwege een blessure opgelopen als jaarling. Hij stond onlangs als overleden in het stamboek, maar zijn naam bleek verwisseld te zijn met een ander paard.

Vader Solo Native is een invloedrijke hengst in de Nederlandse Volbloedfokkerij. Deze hengst werd geboren in 1982. Hij startte van zijn tweede tot en met zijn zesde jaar in Engeland en de V.S. Solo Native is via Exclusive Native, grootvader Raise A Native een afstammeling van de beroemde Native Dancer.

Moeder Rose Of Raby startte als tweejarige in Engeland, in Nederland won zij in totaal ƒ 50.700,- aan prijzengeld in 22 starts.

In beide lijnen zijn diverse beroemde Volbloeds terug te vinden: Raise A Native, Native Dancer, Polynesian, Equipoise, Nearco, Hyperion, Princequillo, Sing Sing, Tudor Minstrel, Nasrullah.

~~~

Raby was in 2000 M-geklasseerd voor de SGW met Marjo Scholts

~~~

Raby van een ander kant

Eten, Raby vond eten belangrijker dan wat ook. Als het etenstijd was, liet ie zichzelf zelfs uit de wei om maar op tijd in zijn stal terug te zijn. Hij liet stalmedewerkers weten dat het toch echt wel tijd was voor het avondeten door steevast om vijf uur zijn voerbak het gangpad op te gooien.

Terug naar huis gaan, bij een buitenrit wilde Raby bovenal toch weer erg graag naar huis.

Shetlanders, er was maar een ding waar ie doodsbang voor was: Shetlanders. Zodra hij die zag, draaide hij zich om en rende terug naar huis. Dit gold ook voor grijze vlakken in het bos zoals grote stenen of plastic.

Ik ben de baas op stal, hij ging als een gek te keer als hij in zijn stal stond, want elk paard moest weten dat hij als eerste moest eten en iedereen vooral ver van zijn stal en stro en voer weg moest blijven. Handig om te zien dat zijn tanden nog in opperbeste conditie waren! Merries waren ook onder de indruk en hinnikten als ie weer terug kwam.
Een paard moest in de rijbak hem vooral niet irriteren, anders wilde hij nog wel es even laten zien dat ie de baas was, hap. En passerende paarden vond ie helemaal niets, dan zette hij zich schrap en ging iets harder galopperen, met de oren plat in de nek.

~~~

Raby en Ik

In januari 2000 kocht ik hem. In totaal heb ik bijna twee jaar van hem mogen genieten. Helaas besliste het lot anders en moest ik hem in september van 2001 verkopen. Als eerbetoon aan mijn Raby dit stukje. U zult begrijpen dat ik hem heel erg mis, mocht u dit paard dan ook herkennen, ziet u hem ergens staan, ik zou hem zo graag nog eens willen zien of horen hoe het met hem gaat.

Raby was mijn eerste eigen paard. Ik wilde graag een wat ouder paard omdat ik nog niet helemaal wist hoe het zou gaan lopen en aan een jong dier verknal je nou eenmaal sneller iets. Dat het een Volbloed en ex-renpaard zou worden stond bij voorbaat al vast, want ik ben nou eenmaal al van jongs af aan een Volbloedgek. Ik wilde altijd renpaardtrainer worden.

Op stal bij Marjo werd ik verliefd op Raby. Ik riep zijn naam en hij spitste zijn oren en keek op een bepaalde manier, toen was ik verkocht. Ik heb hem toen in de bak gereden. Hij moest nog wel wat bijgeschaafd naar mijn eigen dressuurmaatstaven, maar het was een heel braaf paard om te rijden. Ik heb hem daarna uitgestapt in het bos en ik vond het zo leuk dat ie zo geinteresseerd was in z'n omgeving. Marjo had ook nog allerlei verhalen over Raby en eten (zijn grootste hobby).

Een paar weken daarna ben ik hem nog es gaan rijden. Ik heb hem toen zelf opgezadeld, gepoetst, naar de bak gebracht, gereden. Ik heb ook buiten met hem gereden. Toen merkte ik al dat ie een eigen idee had over hoe dingen moesten gaan. Hij galoppeerde bijvoorbeeld gewoon aan als ie daar zin in had. En hij kon ook leuk springen, hoewel ik daar zelf niet zo'n beste in ben. Een enkele sprong gaat wel, maar verder ben ik nog nooit gekomen.

De eerste stappen

Raby was voor een Volbloed een behoorlijke buffel, hij was niet zo groot, maar wel gespierd en stevig. En hij kon heel hard. Dat was een van de dingen die ik merkte toen ik hem net had. De eerste week hebben we alleen wat gewandeld en gelongeerd om elkaar wat te leren kennen. Met longeren had ie nog wel es wat truukjes. Toen ik voor het eerst ging rijden, startte hij met een rengalop door de bak vergezeld van bokken. OK... gelukkig viel ik er niet af, dat zou wel een hele slechte start zijn. Vanaf die tijd longeerde ik hem eerst voordat ik erop ging. Later bleek dat hij op die stal haver kreeg, terwijl hij dat daarvoor nooit had gehad. Geen wonder dat ie wat jolig was zo nu en dan. Hij was ook geschoren en het was winter.

De eerste buitenrit was een feest. Voorop Amos, een Haflinger. Raby erachter aan. In stap ging ie super, maar zodra we bij de duinen kwamen en gingen draven, werd ie vreselijk druk. Hij was kletsnat van de zenuwen, liep voortdurend te trekken en te knarsetanden. Ik kon hem echt niet houden, het was geluk dat Amos voor ons liep en onverstoorbaar zijn weg volgde. Op de terugweg ging Raby voorop en hij liep met z'n oren gespitst al draaiend en hupsend naar huis.

Adrenaline

De keer daarna gingen we naar het strand. Op de heenweg lekker draven, maar dat was best wel pittig. Ik moest hem voortdurend in de gaten houden. Amos schrok op een gegeven moment van een man die bomen aan het omzagen was, maar Raby liep zonder te kijken door. Dat bevestigde voor mij dat ie niet aan het klieren was, hij wilde gewoon hard. Op het strand aangekomen, stond ie eerst ff te kijken. Wat een vlakte! Hij liep keurig mee met Amos. Toen gingen we maar es galopperen, gelukkig was het niet al te druk op het strand. Ik ging voorover zitten en daar gingen we... de wind suisde langs mijn oren, mijn ogen traanden en ik kon na vijf passen al nauwelijks meer de beweging volgen. Voor een rengalop op een getraind renpaard (want Raby had een conditie: die kon drie kwartier galopperen zonder moe te worden) moet je zelf ook wel enige conditietraining doen!

Ik voelde de adrenaline door mijn lichaam stromen en hij ging hard, en nog harder en nog harder! Toch luisterde hij perfect naar mij, want toen ik hem naar rechts wilde wenden, sprong hij over en maakte de bocht. Ik wist dat ie dus nog steeds aan de hulpen was ondanks die vreselijke snelheid en liet hem weer weggalopperen. Het is niet te vergelijken met een rengalop op een gewoon paard.
Bij rijpaarden dacht ik altijd: kom op, een schepje erbovenop. Nou... dat had ik nu dus niet. En je zit helemaal doodstil in die galop. Je hoort alleen maar 'kedunk, kedunk' van de hoeven op het strandzand, de oren van je paard staan gespitst naar voren, zijn hoofd is rechtop, je hebt je handen keurig langs zijn nek en de omgeving is wazig. Je hoort alleen je paard ademen, je hart in je keel kloppen, de wind suizen... en voor je het weet zit je anderhalve kilometer verderop.

Voor ik het wist hadden we al zeker 1 km afgelegd. Om hem te stoppen, stuurde ik hem in een wat ruller gedeelte, zodat ie wel langzamer moest gaan. Toen kon ik hem weer wat afremmen. Amos kwam in de verte ook aangegaloppeerd. Ook niet eerlijk he een Volbloed tegen een Haflinger! Op de terugweg, we moesten dus weer omkeren, dodelijk! In de draai sprong ie alweer aan, ik gilde nog: Ik zie je zo weer! Maar hij ging nu nog harder omdat we weer naar huis gingen. We waren inmiddels al bijna in Zandvoort, vanaf IJmuiden, dat is toch zeker een paar kilometer. De terugweg verliep zonder problemen. Raby kon ik nog niet echt sturen en hij rende in het mulle droge zand.
Eindelijk kon ik hem daaruit krijgen en met iets meer controle gingen we weer over het Bloemendaalse Strand. Aan het einde liet ik hem stoppen door hem in een grote cirkel te laten galopperen totdat hij vanzelf overging in een handgalop. Ik had dat ooit es gedaan met een pony die op hol was geslagen, dus dit was het eerste wat bij mij op kwam om te doen. Het meest veilige voor het paard ook, want zo kunnen de spieren een beetje tot rust komen. Je moet nooit een paard dat net gerend heeft zomaar tot stilstand brengen, dat is een hele klap voor de spieren.

Kennemerduinen, een verhaal apart

De tweede keer naar de Duinen was ook geweldig, voor Raby dan. Ik was vergeten welk pad ik moest hebben en Raby had al helemaal zoiets van: Yahoo!!!

Tot overmaat van ramp lagen er boomstammen (nouja, afgezaagde sparren) over het pad, dus ik moest wel aandraven om eroverheen te komen. De eerste tak ging goed, daarna nam hij het over en begon erover te galopperen. Na de derde was ie al helemaal in the mood... hij sjeesde het pad af op z'n hardst en helaas voor ons ging het pad bergaf. Hoe we het overleefd hebben weet ik niet. Ik weet wel dat ik op een gegeven moment begreep dat ik hem niet uit z'n balans moest brengen en dat hij dus zichzelf moest redden. De Kennemerduinen gaan echt steil omhoog en omlaag... helaas was het in ons geval alleen maar steil naar beneden.

Ik gaf hem dus de vrije teugel, om hem zo alle mogelijkheid te geven op de been te blijven. Uiteindelijk kwamen we bij een loodrechte helling, die is ie afgesprongen ofzoiets, ik weet het niet meer. In elk geval stond ie meteen stil beneden. Ik greep de teugels voordat ie weer weg kon rennen. En ik zei tegen hem: 'Zo, dat doen we dus niet meer'. Hij was zelf ook wel geschrokken denk ik. Maar hij was zo superfit. Hij wilde meteen weer gaan rennen. Wat er ook gebeurde, ik kon hem de rest van die rit in draf houden, want stappen lukte niet. En de draf was ook niet echt een sukkeldraf. Maar hij kon tenminste zijn energie kwijt en ik kon ff wat bijkomen. Ik trilde nog helemaal!

Later reed ik er bijna elke week langs, en het verbaasde me echt dat we daar levend vandaan zijn gekomen. Ik weet ook echt niet meer waar ik hem uiteindelijk heb kunnen stoppen. Ik weet alleen maar dat het heel snel ging, de bomen een groene vlek... ik moest nog wel een paar heuvels opgalopperen, die waren te steil om erop te draven. Maar dat gaf gelukkig geen problemen. Hij had wel geleerd van dit avontuur dat als ik 'ho' zei, er ook echt een reden was om halt te houden en sinds die tijd reageerde hij echt super op 'ho' als we in de duinen waren. Zo kon ik altijd op tijd stoppen voor een steile duinafgang. En we werden al snel betere vrienden. In het begin galoppeerde ik alleen maar hele kleine stukjes door het rulste zand wat er was, zodat ie niet al te veel snelheid kon maken. Maar dat hielp niet, hij ging nog steeds verschrikkelijk hard en sterk dat ie was! Toch had dit oefenen met kleine stukjes galop wel resultaat en ik kon langzamerhand steeds beter met hem overweg.

Het eerste jaar was dit vooral het beeld: zodra we buiten gingen rijden ontglipte hij me vroeg of laat en rende met 60 km/uur over de paden.

Spaarnwoude in een rengalop

Dat eerste jaar ben ik echt door Spaarnwoude heengecrosst. Ik kon op een zomeravond in twee uur heel Spaarnwoude doen, waar anderen rustig vier uur voor nodig hadden. Ik moest altijd opletten of ie niet ineens het bit greep of dat er mensen liepen of dat ie zogenaamd schrok van iets. Een andere keer was op een ruiterpad, toen was het mijn fout omdat ik te vroeg aan galoppeerde. Ik galoppeerde aan en hij sjeesde weer weg, meestal vergezeld van wat bokken waardoor ik uit evenwicht was. Hij denderde het pad af, maar na 500 meter ofzo komt er een asfaltweg waar hij dus in volle vaart op kletterde. Dat deed pijn aan zijn benen... toen kon ik hem weer bij me houden.

Een tijdje later overkwam het me nog es. Hij was superfris die zaterdagmorgen. Het was miezerig weer, dus het was doodstil. Ik had mijn beugels al wat korter gedaan en toen ik ergens aansprong in galop merkte ik het al: hij gaf een bok en probeerde er tussenuit te knijpen. Ik nam hem weer terug en beloofde dat ie ergens anders wel sneller mocht. Langs de snelweg is er een mooi stukje gras, daar liet ik hem stilstaan. Hij stond te dansen op de plaats, oren naar voren en hij leek te zeggen: kom nou, je bent veilig, laten we nou even een keertje hard gaan. Ik gaf hem iets meer teugel, ging staan in mijn beugels en voor ik het wist waren we weg. En hij versnelde met elke pas die hij deed, dit was Raby in zijn element. Je voelde hem echt groeien in die galop. Toen leerde ik ook: hoe korter je je teugels neemt op een renpaard, hoe harder ze gaan.

Hij kreeg die achterbenen eronder, kwam omhoog aan de voorkant en versnelde, versnelde... die strook is ongeveer 1,5 km lang, ik heb het later met de auto nog es afgemeten. Ik denk dat we iets minder dan twee minuten over het hele stuk hebben gedaan. Hij liep met z'n oren naar voren, zag in de verte een reiger opstuiven, besloot dat ie toch liever galoppeerde en rende door. Ik voelde me echt als Alec Ramsey op Black in de film.

In de verte zag ik de stoplichten alweer opdoemen. En ik kon hem niet stoppen. Gelukkig had ik daar al vaker gegaloppeerd, in een gewone flinke galop, en Raby was niet van plan om ongehoorzaam te zijn, dus hij minderde vaart bij een paaltje waar ik normaal ook inhield. Hij kwam keurig terug naar een handgalop en uiteindelijk kon ik hem lekker uitstappen. Hij liep helemaal voldaan aan een lange teugel terug naar huis.

Het was absoluut een prachtige ervaring en als het op een renbaan was geweest, had ik er misschien meer van genoten, want nu was ik voortdurend bang dat ie ergens van zou schrikken of onderuit zou gaan. Hierna was het nog moeilijk om hem buiten te laten galopperen. Het kleine paard had zoveel kracht en het heeft zeker een paar maanden geduurd voordat ik kon aangalopperen zonder dat hij er meteen vandoor ging. De truuk was om vanuit stap aan te galopperen zonder uit het zadel te komen, hem diep naar beneden te rijden en hem daar te houden. En dan kleine stukjes en op plaatsen waar het volkomen veilig was. En ik kon ook niet met anderen naar buiten, want dan wilde hij winnen.

Later kocht ik een pelham voor buiten, want dan kon ik hem net iets meer controleren. Daarvoor heb ik hem anderhalf jaar met een Engelse neusriem gereden en met een dubbelgebroken trensje. Marjo zei ook van hem: 'als ie gaat, dan gaat ie'. Gelukkig werd dat later door veel en veel trainen wat minder.

Ohja, we moeten ook nog gymnastiseren

In de bak had ie eerst zoiets van: 'dit vind ik niet leuk'. Hij knarsetandde, liep te sjachrijnen, probeerde door juist heel sloom te gaan doen onder het werk uit te komen. Maar stapje voor stapje begreep ie wat ik wilde en je hoorde mij regelmatig in een uur luid schreeuwen: 'goed zo!'.
Laat anderen maar denken dat ik gek ben, ik weet wat goed is voor mijn paard. En hij groeide in het werk. Ik longeerde altijd op zaterdagochtend. In het bos, dan kon ie ff lekker uitwaaien, bokken als ie dat wou en er gebeurde altijd wel iets zodat ie zijn energie goed kwijt kon.

Dat longeren was echt heel belangrijk. Ik kon zien of ie z'n achterhand goed gebruikte en hij reageerde op mijn stem. Ik probeerde hem zoveel mogelijk op de achterhand te trainen en op een gegeven moment kon ie zelfs middendraf op commando. Dan verruimde hij echt zonder sneller te gaan. Eerst snapte hij het niet en sprong aan, maar toen hij een keertje per ongeluk een pas verruimde en ik hem beloonde daarvoor snapte hij het. Hij begon er ook steeds meer plezier in te krijgen. Maar hij bleef ook wel in voor grapjes, want ik kon de klok erop gelijk zetten: ergens in die drie kwartier zou ie weigeren in de rechtergalop aan te springen. Omdat ik meestal zonder zweep longeerde kon ik dan niet veel meer doen dan op en neer springen. Daar heeft ie vast vaak om gelachen.

Hij kon zich aan die longe ook heel mooi groot maken, een keer paradeerde hij echt als een hengst in het rond (hij was vijf toen ie werd gecastreerd). Prachtig om te zien. Ik keek vaak alleen maar naar hem als we zo bezig waren met z'n twee op die open plek in de zon. Voor mij was ie het mooiste paard ter wereld. Ik kende elke beweging van hem, elke spier en ik zag hem echt elke week zwaarder worden.

In de dressuurbak ging het ook steeds beter. Hij werd sterker en kon meer aan. Zijn nek werd gespierd achter z'n oren van het dressuurmatige trainen en hij kon me nu echt dragen in galop en draf. Stap vond ie het moeilijkste wat er was. Pas veel later kon ik hem met een stil hoofd laten stappen. Galopperen kon ie niet zo fijn in de bak omdat ie wat bang leek voor de kleine ruimte. Dus gaf ik hem toen vrije teugel en spoorde hem aan grotere passen te nemen. Heel wat ochtenden heb ik in die bak doorgebracht met luide stem: 'Goed zo!', dat mensen dachten dat ik gek was. In elk geval reageerde hij en hij begon steeds gemakkelijker en ruimer te galopperen.

We hebben ook wat springlessen gedaan, maar ik ben nou eenmaal geen springruiter. Hij sprong perfect hoor, hij zocht mijn hand op en zette goed af, maar mijn interesse ligt er niet en dus heb ik eigenlijk nooit echt goed springles gehad. Een enkel balkje lukt wel, want daar heb je geen techniek voor nodig, maar een dubbel sprong werd ons bijna fataal (dankzij mij). Om zijn vertrouwen niet te schaden ben ik er toen maar meegestopt.

We hebben ook nog dressuurwedstrijdjes meegedaan, onder een NBVR-jury. De eerste proef wonnen we van een heel duur KWPN-dressuurpaard. De tweede keer eindigden we als tweede achter dat paard. In totaal hadden we toen 1 winstpunt. De keer daarna werden we twee keer eerste, met in totaal vier winstpunten. Helaas heb ik de L nooit meer gehaald, want toen moest ik hem verkopen.

Laatste loodjes

Mijn laatste strandrit op Raby was geweldig. Alles klopte. De galop ging super, we konden zo wel uren doorgalopperen, we waren echt een. Door een inschattingsfout van mij reden we zo op een stukje diep water af, maar hij sprong er gewoon in en we waadden erdoorheen, volgens mij vond ie het nog leuk ook!

De laatste keer in de duinen, was het doodstil, en we waren met z'n tweeen echt aan het genieten. Ik kon hem zowaar zelfs aan de lange teugel laten stappen! Normaal lukte dat niet, omdat ie na een paar passen vanzelf weer ging draven.

Met Raby ging ik ook vaak spelletjes doen in de bak, ik werkte hem vaak zonder longe, gewoon los. En dan liet ik hem draaien en harder en zachter. Of we deden tikkertje. Dan deed ik net of ik hem ging pakken en dan galoppeerde hij supersnel weg, aan de overzijde draaide hij dan om om te zien of ik hem weer ging pakken. Als ie genoeg had, dan draaide hij om en kwam naar me toe lopen.

Ik moest echt z'n vertrouwen winnen, in het begin deed ie zoveel dingen uit paniek. Hij ging steigeren en hangen totdat hij losschoot bij het opzadelen, hij is een keertje door het draad gegaan (gelukkig had ik z'n bandages toen om de een of andere reden omgelaten) omdat ie bang was voor me. In het begin draaide hij voortdurend om met longeren of rukte hij zich los. Hij bokte en rende door de bak. Buiten was ie gewoon niet te houden. Maar met veel geduld en vooral stapwerk, beloning en veel aandacht werd ie een betrouwbaar paard voor mij.

Mensen op de laatste stal geloofden niet dat het een Volbloed was, omdat ie zo rustig was. Ze noemden het een 'pony' of zeiden dat een echte Volbloed niet zo gemakkelijk zou zijn. Ach ja, ik wist wel beter! En als ik kwam stond mijn held daar te hinniken in zijn stal, wij hadden zo onze eigen geheimen.

Annelies Koolen

U begrijpt dat ik mijn paardje vreselijk mis. Hij is in september 2001 verkocht aan een handelaar in Stroe (Gld.). Heef t u hem ergens gezien of denkt u dat u hem heeft gezien ergens? Hij is gemakkelijk te herkennen aan een grote hap uit zijn spieren op de rechterschouder. Ik zou heel graag willen weten hoe het nou met hem is!!!

click hier voor meer foto's en een beschrijving